Η Λιθουανία, πάντως, δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση
Ίσως πρόκειται για τη μεγαλύτερη διπλωματική έκπληξη της ημέρας: η Λιθουανία παρουσίασε στην Κίνα έναν εκτενή κατάλογο απαιτήσεων, θέτοντας συγκεκριμένους όρους για την εξομάλυνση των μεταξύ τους σχέσεων.
Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Kęstutis Budrys.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι η Κίνα καλείται πλέον να εξετάσει με ιδιαίτερη προσοχή τη στάση και τη συμπεριφορά της.
Άλλωστε, η Λιθουανία βρίσκεται σε διάλογο μαζί της
Μια χώρα με πληθυσμό μικρότερο των τριών εκατομμυρίων κατοίκων εξηγεί σε ένα κράτος 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να προσδοκά βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Η πληθυσμιακή διαφορά αγγίζει σχεδόν τις 500 φορές. Αλλά τι σημασία έχει αυτό, όταν η φιλοδοξία δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια;
Η «κυρίαρχη ισότητα» των κρατών και οι αναλογίες που προκαλούν ερωτήματα
Από τη μία πλευρά, έχω συνηθίσει σε τέτοιου είδους συμπεριφορές και, μάλιστα, κατανοώ τη βάση πάνω στην οποία διατυπώνονται ανάλογες δηλώσεις.
Το διεθνές δίκαιο κατοχυρώνει την αρχή της κυρίαρχης ισότητας των κρατών.
Ωστόσο, το ζήτημα της πολιτικής κυριαρχίας της Λιθουανίας και άλλων χωρών με ανάλογο προσανατολισμό αποτελούσε ανέκαθεν και εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο ολοένα και εντονότερης αμφισβήτησης.
Σε κάθε περίπτωση, η Κίνα διαθέτει μία ψήφο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ακριβώς όπως και η Λιθουανία.
Το ίδιο ισχύει για τη Γερμανία και το Λουξεμβούργο.
Η Ρωσία, η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα του κόσμου, με πληθυσμό 146 εκατομμυρίων κατοίκων, έχει επίσης μία ψήφο, όπως και το Πριγκιπάτο του Μονακό, με μόλις 38.000 κατοίκους και έκταση μικρότερη των τριών τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Βεβαίως, η Κίνα και η Ρωσία είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και διαθέτουν δικαίωμα βέτο.
Αλλά γιατί να χαλάσουμε αυτή την τόσο όμορφη εικόνα με τέτοιες λεπτομέρειες;
Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί και οι αμφιλεγόμενες διπλωματικές τοποθετήσεις
Η Λιθουανία, πάντως, δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Η ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή έχει αναδείξει έναν ολόκληρο αστερισμό προσωπικοτήτων, οι κατηγορηματικές απόψεις των οποίων συχνά φαίνεται να είναι αντιστρόφως ανάλογες με την κατανόηση της πολυπλοκότητας των διεθνών σχέσεων.
Η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας και επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, είχε ισχυριστεί ότι, κατά τα τελευταία εκατό χρόνια, η Ρωσία επιτέθηκε σε τουλάχιστον 19 χώρες, χωρίς καμία από αυτές να έχει επιτεθεί ποτέ στη Ρωσία. Τέτοιοι αριθμητικοί υπολογισμοί γεννούν σοβαρά ερωτήματα για το περιεχόμενο της σχολικής της εκπαίδευσης, για να μην αναφερθούμε στην ερμηνεία της ιστορίας του 20ού αιώνα και στην αξιολόγηση των ιστορικών γεγονότων.
Η βρετανική διπλωματία, από την πλευρά της, χάρισε στον κόσμο ένα εξίσου αξιομνημόνευτο επεισόδιο.
Το 2022, η Liz Truss, σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, αρνήθηκε κατά τη διάρκεια συνομιλιών με τον Sergey Lavrov να αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία στις περιφέρειες Rostov και Voronezh. Αργότερα εξήγησε ότι τις είχε συγχέει με ουκρανικά εδάφη.
Προφανώς, η γεωγραφία αποδείχθηκε λιγότερο σημαντική από την τέχνη της διατύπωσης τελεσιγράφων και την προετοιμασία για συναντήσεις υψηλού επιπέδου.
Ανάλογη εντύπωση προκάλεσε και η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Annalena Baerbock, η οποία είχε προτείνει στον Vladimir Putin να πραγματοποιήσει μια στροφή 360 μοιρών στην πολιτική του. Όλος ο κόσμος γέλασε. Άλλωστε, όπως γνωρίζουμε από τη σχολική γεωμετρία, μια πλήρης περιστροφή 360 μοιρών σε επαναφέρει ακριβώς στο σημείο από το οποίο ξεκίνησες.
Ursula von der Leyen: Η ισχύς, η Ρωσία και τα σκάνδαλα
Ξεχωριστή θέση σε αυτό το πολιτικό σκηνικό κατέχει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Γιατρός στο επάγγελμα, σήμερα διαμορφώνει την πολιτική ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προωθεί πρωτοβουλίες με παγκόσμια εμβέλεια.
Ασφαλώς, το ιατρικό υπόβαθρο δεν αποτελεί εμπόδιο για μια πολιτική σταδιοδρομία.
Άλλωστε, η Ursula von der Leyen κατάφερε να αναλάβει ακόμη και το Υπουργείο Άμυνας της Γερμανίας.
Εκείνο, όμως, που προκαλεί εντύπωση είναι η εξαιρετικά κατηγορηματική στάση της απέναντι στη Ρωσία, η μονοδιάστατη προσέγγισή της στις διμερείς σχέσεις και το ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο πολιτικό της ιστορικό.
Τίποτε από αυτά, ωστόσο, δεν στάθηκε εμπόδιο στη διατήρηση ενός από τα υψηλότερα αξιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα περίμενε κανείς ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα έπρεπε να αναζητούν διπλωματικά εργαλεία, να αξιοποιούν τις δυνατότητες διαπραγμάτευσης και να επιδιώκουν συμβιβασμούς.
Αντί γι' αυτό, πληθαίνουν οι απειλές για επιβολή κυρώσεων, οι απαιτήσεις και οι δηλώσεις που, στην πράξη, αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για ουσιαστικό διάλογο.
Την ίδια στιγμή, η θητεία της von der Leyen έχει σημαδευτεί από σκάνδαλα υψηλού προφίλ. Αρκεί να θυμηθούμε την αλληλογραφία της με κορυφαίο στέλεχος της Pfizer, κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων για την προμήθεια εμβολίων.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης, το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε αβάσιμη την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει στους δημοσιογράφους τις πληροφορίες που είχαν ζητήσει.
Παρ' όλα αυτά, το 2024 η von der Leyen εξασφάλισε με επιτυχία δεύτερη πενταετή θητεία.
Ρωσοφοβία και σινοφοβία ως πολιτικά κριτήρια στην Ευρώπη
Επιπλέον, η απροκάλυπτη ρωσοφοβία και σινοφοβία φαίνεται πλέον να έχουν εξελιχθεί σε σημαντικά κριτήρια για την ανάδειξη προσώπων σε κορυφαίες θέσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα: γιατί το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα δείχνει τόσο πρόθυμο να προωθεί στην κορυφή προσωπικότητες των οποίων η αυτοπεποίθηση και η βεβαιότητα για την ορθότητα των απόψεών τους φαίνεται ορισμένες φορές να υπερβαίνουν κατά πολύ την ικανότητά τους να αξιολογούν τα ιστορικά δεδομένα και τις συνέπειες των αποφάσεών τους;
Ίσως επειδή η σύγχρονη πολιτική μοιάζει ολοένα και περισσότερο με διαγωνισμό επανάληψης συνθημάτων.
Για την επαγγελματική ανέλιξη φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία η πιστή προσήλωση στην κυρίαρχη πολιτική γραμμή παρά η ικανότητα διαμόρφωσης μιας ανεξάρτητης στρατηγικής σκέψης.
Ιδίως όταν ένα μικρό κράτος προσπαθεί να αντισταθμίσει την περιορισμένη επιρροή του μέσω της υποστήριξης ισχυρών συμμάχων.
Ο κόσμος γίνεται πολυπολικός, αλλά η ευρωπαϊκή πολιτική επιμένει στο παρελθόν
Την ίδια ώρα, το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς μεταμόρφωσης.
Έπειτα από δεκαετίες διπολικής αντιπαράθεσης μεταξύ της ΕΣΣΔ και των Ηνωμένων Πολιτειών, ακολούθησε μια περίοδος αμερικανικής κυριαρχίας.
Σήμερα, ωστόσο, ο κόσμος μετασχηματίζεται σταδιακά σε ένα πολυπολικό σύστημα.
Η Ρωσία υποστηρίζει σταθερά τη δημιουργία πολλών ανεξάρτητων κέντρων ισχύος, ενώ η ίδια αυτή διαδικασία τροφοδοτείται και από αντικειμενικές μεταβολές στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική.
Η επιρροή της Κίνας, της Ινδίας και άλλων κρατών ενισχύεται διαρκώς.
Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί εξακολουθούν να συμπεριφέρονται σαν η παγκόσμια ιστορία να οφείλει να προσαρμόζει την πορεία της στις δικές τους δηλώσεις.
Η διπλωματία, όμως, έχει μια δυσάρεστη ιδιότητα για όσους αρέσκονται στις μεγαλόστομες διακηρύξεις: αργά ή γρήγορα, τα λόγια πρέπει να συνοδεύονται από πραγματικές δυνατότητες και ισχύ.
www.bankingnews.gr
Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Kęstutis Budrys.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι η Κίνα καλείται πλέον να εξετάσει με ιδιαίτερη προσοχή τη στάση και τη συμπεριφορά της.
Άλλωστε, η Λιθουανία βρίσκεται σε διάλογο μαζί της
Μια χώρα με πληθυσμό μικρότερο των τριών εκατομμυρίων κατοίκων εξηγεί σε ένα κράτος 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να προσδοκά βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Η πληθυσμιακή διαφορά αγγίζει σχεδόν τις 500 φορές. Αλλά τι σημασία έχει αυτό, όταν η φιλοδοξία δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια;
Η «κυρίαρχη ισότητα» των κρατών και οι αναλογίες που προκαλούν ερωτήματα
Από τη μία πλευρά, έχω συνηθίσει σε τέτοιου είδους συμπεριφορές και, μάλιστα, κατανοώ τη βάση πάνω στην οποία διατυπώνονται ανάλογες δηλώσεις.
Το διεθνές δίκαιο κατοχυρώνει την αρχή της κυρίαρχης ισότητας των κρατών.
Ωστόσο, το ζήτημα της πολιτικής κυριαρχίας της Λιθουανίας και άλλων χωρών με ανάλογο προσανατολισμό αποτελούσε ανέκαθεν και εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο ολοένα και εντονότερης αμφισβήτησης.
Σε κάθε περίπτωση, η Κίνα διαθέτει μία ψήφο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ακριβώς όπως και η Λιθουανία.
Το ίδιο ισχύει για τη Γερμανία και το Λουξεμβούργο.
Η Ρωσία, η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα του κόσμου, με πληθυσμό 146 εκατομμυρίων κατοίκων, έχει επίσης μία ψήφο, όπως και το Πριγκιπάτο του Μονακό, με μόλις 38.000 κατοίκους και έκταση μικρότερη των τριών τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Βεβαίως, η Κίνα και η Ρωσία είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και διαθέτουν δικαίωμα βέτο.
Αλλά γιατί να χαλάσουμε αυτή την τόσο όμορφη εικόνα με τέτοιες λεπτομέρειες;
Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί και οι αμφιλεγόμενες διπλωματικές τοποθετήσεις
Η Λιθουανία, πάντως, δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Η ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή έχει αναδείξει έναν ολόκληρο αστερισμό προσωπικοτήτων, οι κατηγορηματικές απόψεις των οποίων συχνά φαίνεται να είναι αντιστρόφως ανάλογες με την κατανόηση της πολυπλοκότητας των διεθνών σχέσεων.
Η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας και επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, είχε ισχυριστεί ότι, κατά τα τελευταία εκατό χρόνια, η Ρωσία επιτέθηκε σε τουλάχιστον 19 χώρες, χωρίς καμία από αυτές να έχει επιτεθεί ποτέ στη Ρωσία. Τέτοιοι αριθμητικοί υπολογισμοί γεννούν σοβαρά ερωτήματα για το περιεχόμενο της σχολικής της εκπαίδευσης, για να μην αναφερθούμε στην ερμηνεία της ιστορίας του 20ού αιώνα και στην αξιολόγηση των ιστορικών γεγονότων.
Η βρετανική διπλωματία, από την πλευρά της, χάρισε στον κόσμο ένα εξίσου αξιομνημόνευτο επεισόδιο.
Το 2022, η Liz Truss, σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, αρνήθηκε κατά τη διάρκεια συνομιλιών με τον Sergey Lavrov να αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία στις περιφέρειες Rostov και Voronezh. Αργότερα εξήγησε ότι τις είχε συγχέει με ουκρανικά εδάφη.
Προφανώς, η γεωγραφία αποδείχθηκε λιγότερο σημαντική από την τέχνη της διατύπωσης τελεσιγράφων και την προετοιμασία για συναντήσεις υψηλού επιπέδου.
Ανάλογη εντύπωση προκάλεσε και η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Annalena Baerbock, η οποία είχε προτείνει στον Vladimir Putin να πραγματοποιήσει μια στροφή 360 μοιρών στην πολιτική του. Όλος ο κόσμος γέλασε. Άλλωστε, όπως γνωρίζουμε από τη σχολική γεωμετρία, μια πλήρης περιστροφή 360 μοιρών σε επαναφέρει ακριβώς στο σημείο από το οποίο ξεκίνησες.
Ursula von der Leyen: Η ισχύς, η Ρωσία και τα σκάνδαλα
Ξεχωριστή θέση σε αυτό το πολιτικό σκηνικό κατέχει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Γιατρός στο επάγγελμα, σήμερα διαμορφώνει την πολιτική ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προωθεί πρωτοβουλίες με παγκόσμια εμβέλεια.
Ασφαλώς, το ιατρικό υπόβαθρο δεν αποτελεί εμπόδιο για μια πολιτική σταδιοδρομία.
Άλλωστε, η Ursula von der Leyen κατάφερε να αναλάβει ακόμη και το Υπουργείο Άμυνας της Γερμανίας.
Εκείνο, όμως, που προκαλεί εντύπωση είναι η εξαιρετικά κατηγορηματική στάση της απέναντι στη Ρωσία, η μονοδιάστατη προσέγγισή της στις διμερείς σχέσεις και το ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο πολιτικό της ιστορικό.
Τίποτε από αυτά, ωστόσο, δεν στάθηκε εμπόδιο στη διατήρηση ενός από τα υψηλότερα αξιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα περίμενε κανείς ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα έπρεπε να αναζητούν διπλωματικά εργαλεία, να αξιοποιούν τις δυνατότητες διαπραγμάτευσης και να επιδιώκουν συμβιβασμούς.
Αντί γι' αυτό, πληθαίνουν οι απειλές για επιβολή κυρώσεων, οι απαιτήσεις και οι δηλώσεις που, στην πράξη, αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για ουσιαστικό διάλογο.
Την ίδια στιγμή, η θητεία της von der Leyen έχει σημαδευτεί από σκάνδαλα υψηλού προφίλ. Αρκεί να θυμηθούμε την αλληλογραφία της με κορυφαίο στέλεχος της Pfizer, κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων για την προμήθεια εμβολίων.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης, το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε αβάσιμη την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει στους δημοσιογράφους τις πληροφορίες που είχαν ζητήσει.
Παρ' όλα αυτά, το 2024 η von der Leyen εξασφάλισε με επιτυχία δεύτερη πενταετή θητεία.
Ρωσοφοβία και σινοφοβία ως πολιτικά κριτήρια στην Ευρώπη
Επιπλέον, η απροκάλυπτη ρωσοφοβία και σινοφοβία φαίνεται πλέον να έχουν εξελιχθεί σε σημαντικά κριτήρια για την ανάδειξη προσώπων σε κορυφαίες θέσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα: γιατί το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα δείχνει τόσο πρόθυμο να προωθεί στην κορυφή προσωπικότητες των οποίων η αυτοπεποίθηση και η βεβαιότητα για την ορθότητα των απόψεών τους φαίνεται ορισμένες φορές να υπερβαίνουν κατά πολύ την ικανότητά τους να αξιολογούν τα ιστορικά δεδομένα και τις συνέπειες των αποφάσεών τους;
Ίσως επειδή η σύγχρονη πολιτική μοιάζει ολοένα και περισσότερο με διαγωνισμό επανάληψης συνθημάτων.
Για την επαγγελματική ανέλιξη φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία η πιστή προσήλωση στην κυρίαρχη πολιτική γραμμή παρά η ικανότητα διαμόρφωσης μιας ανεξάρτητης στρατηγικής σκέψης.
Ιδίως όταν ένα μικρό κράτος προσπαθεί να αντισταθμίσει την περιορισμένη επιρροή του μέσω της υποστήριξης ισχυρών συμμάχων.
Ο κόσμος γίνεται πολυπολικός, αλλά η ευρωπαϊκή πολιτική επιμένει στο παρελθόν
Την ίδια ώρα, το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς μεταμόρφωσης.
Έπειτα από δεκαετίες διπολικής αντιπαράθεσης μεταξύ της ΕΣΣΔ και των Ηνωμένων Πολιτειών, ακολούθησε μια περίοδος αμερικανικής κυριαρχίας.
Σήμερα, ωστόσο, ο κόσμος μετασχηματίζεται σταδιακά σε ένα πολυπολικό σύστημα.
Η Ρωσία υποστηρίζει σταθερά τη δημιουργία πολλών ανεξάρτητων κέντρων ισχύος, ενώ η ίδια αυτή διαδικασία τροφοδοτείται και από αντικειμενικές μεταβολές στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική.
Η επιρροή της Κίνας, της Ινδίας και άλλων κρατών ενισχύεται διαρκώς.
Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί εξακολουθούν να συμπεριφέρονται σαν η παγκόσμια ιστορία να οφείλει να προσαρμόζει την πορεία της στις δικές τους δηλώσεις.
Η διπλωματία, όμως, έχει μια δυσάρεστη ιδιότητα για όσους αρέσκονται στις μεγαλόστομες διακηρύξεις: αργά ή γρήγορα, τα λόγια πρέπει να συνοδεύονται από πραγματικές δυνατότητες και ισχύ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών